Przykłady wyrazów występujących w gwarze warmińskiej. Dialekt warmiński zachował się w pieśniach ludowych, podaniach, przysłowiach i literaturze regionalnej zapisanej w gwarze. Gwara warmińska jest w zasadzie gwarą chełmińską przyniesioną przez osiedleńców, począwszy od wieku XIV, na którą nakładały się późniejsze wpływy mazowieckie oraz naleciałości niemieckie i staropruskie. Jedną z charakterystycznych cech gwary warmińskiej jest brak mazurzenia, to znaczy spółgłoski cz, sz, ż, wymawiane są tak jak w języku literackim. |
ankierek - ćwierć beczki piwa bajerka - jasne piwo bąbelek - wisiorek bombony - cukierki brutka - panna młoda bziały - biały bzić - bić chojina - sosna cółta - bułka cziajsto - często drapaka - miotła faska - beczka faterek - ojczulek fejerki - zapałki fifak - spryciarz |
frysztyk śniadanie grózek - stary człowiek jebka - jabłka jół - tak keta - łańcuch kierz - krzak ksiat - kwiat kurczyna - rosół z kury ligawka - fujarka lorbas - łobuz łogań - ogień mózić - mówić pacie - pończochy psić - pić siułka - chwilka |
stecka - ścieżka szlips - krawat szlory - drewniaki sznaps - wódka szorc - fartuch sztych - śnieg zdrozie - zdrowie zino - wino zwon - dzwon zziesić - zawiesić |